Laakvalleien

Veenherstel in de Laakvalleien: van kunstmatig gegraven vijvers tot natuurlijk veenmoeras

Je merkt het misschien, maar de Laakvalleien ondergaan een serieuze verandering.  Dit ziet er ingrijpend uit, maar het is een essentiële ingreep om een van onze kostbaarste schatten te redden: het veen. Binnen het Europese project Interreg ADMIRE werken we aan het hydrologisch herstel van deze vallei. Dat doen we niet door zomaar water toe te voegen, maar door het historisch watersysteem te herstellen. 

Een van de belangrijkste ingrepen om dit historisch watersysteem te herstellen in het dempen van door de mens gegraven vijvers.

Waarom dempen we vijvers voor veenherstel?

Veen is een bijzondere bodemsoort die bestaat uit dode plantenresten die door de eeuwen heen onder water zijn bewaard. Het werkt als een gigantische spons en slaat enorme hoeveelheden koolstof op. Maar daarvoor moet het veen permanent kletsnat blijven. Veel vijvers in dit gebied zijn in het verleden gegraven voor recreatie of visvangst. Deze diepe putten hebben een nadelig effect:

● Water: De diepe vijvers trekken het grondwater uit de omliggende veenlagen weg. Hierdoor zakt de grondwaterstand en verliest het veen z’n sponsfunctie.

● Klimaat: Heel wat veengrond is uitgegraven en op de vijverdijken gelegd, waardoor het nu verdroogd. Zodra het veen droog komt te staan, gaat het kapot. Hierbij komt de opgeslagen CO2 massaal vrij in de atmosfeer en verdwijnt de unieke bodemstructuur.

● Biodiversiteit: Van het historisch veenmoeras blijft niet veel meer over, en vele soorten zijn hierdoor al verdwenen. Door het gebied terug zo goed mogelijk in z’n oorspronkelijke staat te herstellen hopen we deze soorten terug te zien verschijnen.

Wat krijgt u hiervoor terug?

In plaats van kunstmatige, diepe visvijvers, geven we de ruimte terug aan de oorspronkelijke valleigebonden natuur. U zult de komende jaren de volgende veranderingen zien: 

● Dotterbloemen en zegges: Typische moerasplanten die zich alleen thuis voelen in een constant zompig landschap.

● Rietlanden en wilgenstruwelen: die bruisen van het leven en een van de favoriete plekken zijn van vele vogelsoorten.

● Moerasbos en elzenbroek: Bomen die met hun 'voeten' in het water staan en een thuis bieden aan vogels.

● Klimaatbuffer: Een hersteld veengebied houdt water vast in tijden van extreme regen en geeft het langzaam af tijdens droogte, wat cruciaal is voor de hele regio.

Meer info over Interreg ADMIRE: https://www.natuurpunt.be/projecten/interreg-admire of https://interregvlaned.eu/admire/over-ons  

Uw foto 

zal helpen om de veranderingen in dit waardevolle gebied doorheen het jaar te documenteren. 

Deze fotopaal is een onderdeel van de grotere Campagne Natuurherstel. Dit initiatief wordt gesponsord door het LIFE Belgium for Biodiversity  project. In totaal worden er in Vlaanderen tien van deze monitoringspalen geplaatst. Ze zijn essentieel om natuurherstel visueel te maken overheen de tijd.