Beneden Dender

Op de Natuurplaneet draait alles rond waterrijke natuur

Sinds de 19de eeuw is de Dender gekanaliseerd, van haar bron in Ath tot monding in Dendermonde. Hierdoor werd haar overstromingsvlakte met waardevolle natte biotopen ontkoppeld van de rivier. Grote Meers is een oude Denderarm, een laagte uitgeschuurd door de meanderende stroming van de Dender. Het is een van de plekken waar natte bloemrijke hooilanden (“meersen”), rietvelden en valleibossen hebben standgehouden, die vandaag echter te kampen hebben met verdroging. Door drainage en klimaatverandering zakt het grondwater tijdens de zomer te diep weg en staan typische soorten van deze biotopen onder druk.

Het gebied is een typisch wetland, een natte-natuurgebied waar jaarrond hoge grondwaterstanden nodig zijn. Wetlands zorgen voor verkoeling, zuiveren water en houden koolstof vast. Ze zijn een effectieve buffer tegen droogte, hitte en overstromingen. Grote Meers vangt regenwater op wanneer de beken niet kunnen lozen in de Dender, en vlakt zo piekdebieten af. 

De bewoners van de Natuurplaneet heten u welkom

Dankzij gericht beheer van het natuurgebied door het beheerteam zijn er de afgelopen jaren mooie stappen vooruit gezet. Aangepast maaibeheer van de graslanden, bijvoorbeeld, zorgt ervoor dat deze zich kunnen ontwikkelen tot meer biodiverse vegetaties. Grote Meers herbergt tal van zeldzame en/of beschermde plant- en diersoorten die kenmerkend zijn voor wetlands, zoals de ooievaar, reiger, de blauwborst, poelruit, dotterbloem en greppelsprinkhaan. Ook de bever, een Europees beschermde soort, heeft zijn burcht gebouwd in het gebied. 

Wat gebeurt er precies?

Als een van de onthaalpoorten van het Nationaal Park Scheldevallei wordt in Grote Meers een natuurlijke speelzone gecreëerd, met onder andere een picknickzone, educatieve poel, buitenklas en avonturenpad. Het doel is om bezoekers - waaronder lokale scholen - op verschillende manieren het belang van natte natuur te laten ontdekken, en de voordelen voor de ruimere omgeving tastbaar te maken. De Natuurplaneet zal worden opgenomen in een vernieuwd wandelnetwerk.

Daarnaast wordt gewerkt aan het hydrologisch herstel van Grote Meers, zodat verdroging van de zeer waardevolle natuur wordt tegengegaan. Een voorbereidende studie moet inzicht bieden in hoe het gebied de waterveiligheid beter kan ondersteunen. Natuurpunt stemt hiervoor af met de lopende processen onder het Masterplan Beneden-Dender, als onderdeel van het programma Ruimte voor Water.

Uw foto zal helpen om de veranderingen in dit waardevolle gebied doorheen het jaar vast te leggen. 

Zo ondersteunt u het Wetlandplan, een initi atief van Natuurpunt om 1.500 hectare wetlands te herstellen tegen 2027 in 18 natuurreservaten, met onder andere Restore4Life, een Europees Horizonproject.

Deze fotopaal is een onderdeel van de grotere Campagne Natuurherstel. Dit initiatief wordt gesponsord door het LIFE Belgium for Biodiversity project. In totaal worden er  in Vlaanderen tien van deze monitoringspalen geplaatst. Ze zijn essentieel om natuurherstel visueel te maken doorheen de tijd.